تبلیغات
ادبیات فارسی سال دوم راهنمایی - ادامه..



Admin Logo
themebox Logo



تاریخ:سه شنبه 9 اسفند 1390-09:18 ب.ظ

نویسنده :nikta khalilkhani

ادامه..

قصیده

قصیده شعری است كه مصرع اول و تمام مصرع‌های روج آن دارای قافیه واحد باشد؛ یعنی اولین بیت آن مصرع باشد. بیت اول را مطلع و بیت آخر آن را مقطع می‌نامند. قصیده پیش از ظهور اسلام به‌نام چكامه معروف بود.

تعداد ادبیات قصیده از بیست و گاه تا دویست بیت می‌باشد. حد متوسط تعداد ابیات قصاید معمولاً بین بیست تا هفتاد یا هشتاد بیت است. گرچه قصیده‌هایی در 17 بیت هم سروده شده است اما به ندرت قصیده‌ای در 150 تا 170 بیت دیده شده است.

اگر قافیه قصیده‌ای، دارای ردیف نیز باشد، آن را قصیده مردّف می‌نامند. چنان‌چه بیت مطلع از ظرافت و نیكویی خاصی بهره برد و موجب ایجاد رغبت در شنونده گردد، می‌گویند قصیده دارای حسن مطلع یا حسن ابتداست و نیز اگر بیت مقطع چنین باشد و در ذهن مخاطب خاطره شیرینی از شعر به یادگار نهد، گویند دارای حسن مقطع یا حسن ختام است.

قصیده از اقسام مهم شعر فارسی است که سرایش آن دلالت بر توان شاعر دارد چه سرودن بیش از 20 یا 30 بیت به یك وزن و قافیه و در یك موضوع نشان از طبع توانای شاعر است.

قصیده معمولاً برای مدح، ذم، موعظه، شكایت، مرثیه و تعزیت، و گاه مسائل اخلاقی و اجتماعی و عرفانی را دربر می‌گیرد و در موارد بسیار به توصیف انبیاء و اولیای دین اختصاص یافته است. فرخی سیستانی، منوچهری دامغانی، سنائی، عطار نیشابوری، سعدی، مولوی، ناصر خسرو قبادیانی، پروین اعتصامی و ملك الشعرای بهار از جمله قصیده سرایان نامی شعر فارسی هستند.

ساختار قصیده:

در سرایش قصیده، معمولاً شاعر ابتدا برای آماده نمودن و ذهن مخاطب و جهت درك بهتر مقصود وی، ابیاتی را در ذكر سجایای محبوب یا تعریف و توصیف مناظر طبیعی مانند بهار و پائیز غروب و طلوع و دشت و دمن می‌آورد كه در واقع به منزله مقدمه و پیش درآمد قصیده است كه اصطلاحاً به آن تشبیب یا نسیب هم می‌گویند و چون در غزل نیز این گونه است به این مقدمه تغزّل هم گفته می‌شود.

پس از تشبیب، شعر با بیانی لطیف و تخیلی قوی به اصل مقصود خود می‌پردازد این بیت را كه در آن گریز به مقصود اصلی صورت می‌گیرد «بیت تخلص و بیت خروج» می‌نامند. صفت حسن تخلص در نوع قصاید معمول است.

نام‌گذاری قصیده:

أ) از جهت ردیف و قافیه: چنان‌چه واژه قافیه قصیده‌ مبتنی بر الف باشد آن را قصیده الفی مبتنی بر ب باشد آن را قصیده بائی یا بائیه گویند و بر همین منوال است در تمامی حروف الفبا.

ب) از نظر پیش درآمد: اگر تشبیب قصیده درباره بهار یا خزان باشد، آن را بهاریه یا خزایند و امثال آن نام نهند.

ج) از جهت موضوع اصلی: چنان‌چه قصیده در مدح یا ذم كسی سروده شود آن را مدحیه یا ذمیه و امثال آن می‌نامند.

تخلص

در پایان قصیده، شاعر نام، كنیه یا لقب خود را نیز می‌آورد كه بدان تخلص می‌گویند.

شریطه

دعایی نیز در انتهای قصیده به درگاه الهی عرضه می‌شود و شامل سعادت ابدی و جاودانه برای محبوب است و آن را دعای تأیید یا شریطه نام می‌نهند.



نظرات() 
http://vazquezjxjnnbhddu.soup.io
دوشنبه 16 مرداد 1396 03:34 ق.ظ
Hello, I enjoy reading all of your article post. I wanted to write a little comment to support you.
What is distraction osteogenesis?
شنبه 14 مرداد 1396 12:29 ق.ظ
Yes! Finally someone writes about What causes pain in the back of the heel?.
minorcorps8623.snack.ws
شنبه 7 مرداد 1396 11:32 ب.ظ
Thank you for any other informative website.
Where else may I am getting that kind of info written in such a perfect manner?
I have a challenge that I am simply now working on, and I
have been at the look out for such information.
آیدا
جمعه 3 آبان 1392 08:16 ب.ظ
درس5کو
سه شنبه 22 اسفند 1391 10:26 ب.ظ
بخداخجالت داره بی تربیت ها
سه شنبه 22 اسفند 1391 10:21 ب.ظ
خاک برسرخودتان بیسوادها
شنبه 7 بهمن 1391 08:32 ب.ظ
یه دوست
شنبه 7 بهمن 1391 08:31 ب.ظ
به نظر من که خیلی خوب بود فقط درس های ازاد کمه . لطفا ان ها را هم اضافه کنید.
کوثر
شنبه 7 بهمن 1391 08:29 ب.ظ
خوب بود ولی من درس دهم رو می خواستم
یه بنده خدا
جمعه 6 بهمن 1391 10:34 ق.ظ
چرا درس دهم نیستش؟
سه شنبه 3 بهمن 1391 10:12 ب.ظ
یاماخرهستیم یاشما؟
خاک بر سرتون

از طرف یک دوست
سه شنبه 3 بهمن 1391 10:06 ب.ظ
بسیار مضغرف است خاک بر سرتون
محراب
سه شنبه 28 آذر 1391 08:38 ب.ظ
پس بقیش کو
مبینا
دوشنبه 27 آذر 1391 05:49 ب.ظ
خیلی درس های کمی دارد
ن
جمعه 17 آذر 1391 10:18 ب.ظ
درس7کو
گیسو
دوشنبه 6 آذر 1391 08:15 ب.ظ
سلام واقعا عالیه . راستش رو بخواین قصد گذاشتن نظر نداشتم ولی چون که بگم کسی که نظر بالایی رو گذاشته خودش مزخرفه که حتی سواد نوشتن هم نداره : منم فرزانگانی ام از تبریز ناحیه ی 4
N78
یکشنبه 14 آبان 1391 08:42 ب.ظ
مرسی ی ی ی ی ی
فاطمه
شنبه 13 آبان 1391 05:19 ب.ظ
بسیار مضغرف است خاک بر سرتون
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر