تبلیغات
ادبیات فارسی سال دوم راهنمایی - درس چهاردهم



Admin Logo
themebox Logo



تاریخ:یکشنبه 7 اسفند 1390-09:25 ب.ظ

نویسنده :nikta khalilkhani

درس چهاردهم

آزادگی

 خارکش پیری با دلق درشت                   پشته­ای خار همی برد به پشت

دلق: لباس پشمین فرسوده، لباس زبر و خشن        همی­بُرد: می­بُرد، «همی» نشانه­ی کهن  برای ماضی استمراری.

مردِ خارکش پیری با لباس زبرِ فرسوده، پشته­ی خاری را بر دوش می­کشید.

لنگ­لنگان قدمی برمی­داشت

هر قدم دانه­ی شکری می­کاشت

لنگ­لنگان: در حالی که می­لنگید.(قید حالت)

دانه­ی شکری می­کاشت: از خدا سپاس­گزاری می­کرد.

در حالی که می­لنگید، راه می­رفت و با هر قدم خدا را سپاس می­گفت.

کای فرازنده­ی این چرخ بلند 

وی نوازنده­ی دل­های نژند

فرازنده: برپا کننده.            چرخ: آسمان، فلک           نوازنده: نوازشگر               نژند: غمگین، گرفته.

که ای برپا کننده­ی این آسمان بلند و ای کسی که دل­های غمگین و گرفته را نوازش می­کنی!

کنم از جیب نظر تا دامن                        چه عزیزی که نکردی با من!

جیب: گریبان، یقه             نظر: نگاه            جیب تا دامن: سر تا پا              عزیزی: مهربانی

درِ دولت به رخم بگشادی                       تاجِ عزّت به سرم بنهادی

دولت: خوش­بختی، سعادت        رُخ: چهره           تاجِ عزّت: اضافه­ی تشبیهی           عزّت: مهربانی، عزیزی

در خوش­بختی را به رویم باز کردی و تاجِ مهربانی بر سرم گذاشتی.

حدّ من نیست ثنایت گفتن                      گوهرِ شکرِ عطایت سُفتن

حد: اندازه، لیاقت، شایستگی            ثنا: ستایش، حمد        گوهرِ شکر: اضافه­ی تشبیهی(شکر به گوهر تشبیه شده است)

عطا: بخشش.            سفتن: سوراخ کردن، سوراخ کردن مروارید برای در رشته کشیدن آن را سفتن می­گویند.

نوجوانی به جوانی مغرور                        رخشِ پندار همی راند زِ دور

مغرور: فریفته، فریب خورده                   رخش: به معنی اسب. نام اسبِ رستم است.          پندار: وهم و گمان، توهّم

رخشِ پندار: اضافه­ی تشبیهی(پندار در تند سیری به رخش تشبیه شده است).            همی­راند: می­راند

نوجوانی که مغرورِ جوانی خود بود، از دور اسبِ افکارش را به سمت پیرمرد تاخت.

آمد آن شکرگزاریش به گوش                 گفت کای پیرِ خِرف گشته، خموش

کای: (که+ای) مخفّف               خِرِف: کم عقل، نادان         خموش: خاموش، ساکت

شکر گزاری پیرمرد به گوشش رسید و گفت: ای پیرمردِ کم عقل! ساکت باش!

خار بر پشت زنی زین­سان گام                 دولتت چیست؟ عزیزیت کدام؟

زینسان: از این گونه            گام: قدم

خوشبختی و عزیزی­ات کدام است؟ در حالی­که با این وضع، و خار بر پشت راه می­روی.

عزّت از خواری نشناخته­ای                      عمر در خارکشی باخته­ای

عزّت و خواری: آرایه­ی تضاد               خواری: ذلّت                خوار و خار: جناس لفظی

عزّت را از خواری تشخیص نمی­دهی و عمر خود را در خارکشی از دست داده­ای.

پیر گفتا که چه عزّت زین به                  که نی­ام بر درِ تو بالین نِه

زین: (از+ این)                  نی­ام: نیستم                بالین: بالش

پیرمرد جواب داد که چه عزّتی بالاتر از این است که بر درِ خانه­ی تو بالش خوابم را نمی­گذارم.

کای فُلان! چاشت بده یا شامم                 نان و آبی که خورم و آشامم

کای: (که+ای)         فُلان: اسمِ مبهم(فُلانی)                چاشت: صبحانه            آشامیدن: نوشیدن

که ای فُلانی! به من نانی بده که بخورم و آبی که بیاشامم.

شکر گویم که مرا خوار نساخت                به خسی چون تو گرفتار نساخت

خس: کنایه از انسان پستِ فرومایه.

خدا را سپاس می­گویم که باعث ذلّت و خواری من نشد و مرا گرفتار و نیازمند چون تویی نکرد.

داد با این همه اُفتادگی­ام                       عزّ و آزادی و آزادگی­ام

افتادگی: ضعف، تواضع، فروتنی                عزّ: عزّت، عزیزی

با این همه ضعف و ناتوانی به من عزّت آزادی و بی­نیازی را هدیه کرد.


نورالدّین عبد الرّحمن بن احمد بن محمد معروف به جامی (۲۴ آبان ۷۹۳- ۲۷ آبان ۸۷۱)، (۲۳ شعبان ۸۱۷ ۱۷ محرم ۸۹۸ ه‍ ق) ملقب به خاتم الشعرا شاعر، موسیقی‌دان، ادیب و صوفی نام‌دار ایرانی سده ۹ قمری است.

آثار جامی

1- آثار منظوم: الف) دیوان‌های سه گانه شامل قصاید و غزلیات و مقطعات و رباعیات

                     ب) هفت اورنگ که خود مشتمل بر هفت کتاب در قالب مثنوی است.

2- آثار منثور

آثار منثور که برخی از آنان عبارت‌اند از: بهارستان، نفحات الانس و منشآت.

نظرات() 
How can I increase my height after 18?
دوشنبه 27 شهریور 1396 06:24 ق.ظ
whoah this blog is excellent i love reading
your posts. Stay up the good work! You know, a lot of persons are
searching round for this information, you can aid them greatly.
Foot Problems
دوشنبه 16 مرداد 1396 06:00 ب.ظ
I don't know if it's just me or if perhaps everyone
else encountering problems with your site. It seems
like some of the written text on your content are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this is happening to
them too? This could be a problem with my web browser
because I've had this happen previously.
Thank you
Tawanna
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:48 ب.ظ
Thank you for sharing your thoughts. I really appreciate your efforts and I will be waiting for your further
post thank you once again.
لیلا
جمعه 11 اسفند 1391 03:19 ب.ظ
خوب بوداما نه اونقدرتلاش کن بهتر میشه...............................................................شوخی کردم عالی بود افرین
آ
دوشنبه 7 اسفند 1391 06:10 ب.ظ
ای بابانوجوانی به جوانی مغرور .. هم که نیست
...
دوشنبه 7 اسفند 1391 06:07 ب.ظ
کنم ازحبیب نظر تادامن رو هم بنویسید
حسین خدایی
دوشنبه 30 بهمن 1391 08:46 ب.ظ
عالی بود
ک
جمعه 27 بهمن 1391 06:30 ب.ظ
عااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااالی بود
کوثر
جمعه 27 بهمن 1391 06:29 ب.ظ
بهترین ها می دونستی.
AAALLLLIIIIIIIIII
دوشنبه 23 بهمن 1391 09:34 ب.ظ
عالی بود
سارا
جمعه 20 بهمن 1391 11:51 ق.ظ
آفرین من از فرزانگان تهران هستم کارتون عالی یه
عسل
یکشنبه 15 بهمن 1391 06:57 ب.ظ
مرسی فقط کاشکی متن درس رو میزاشتین!!!!
بهار
سه شنبه 10 بهمن 1391 04:31 ب.ظ
خیلی ممنون واقعا کمکم کرد
لاله
شنبه 16 دی 1391 08:52 ب.ظ
خیلی خوب بودمرسی موفق باشید
لاله
شنبه 16 دی 1391 08:51 ب.ظ
خیلی خوب بودمرسی موفق باشید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر